Blog Afrykański Kawałek Afryki

Eksperymentalny hibiskus

3 maja 2020

„Nie­któ­rzy uwa­ża­ją, iż nie potra­fi­my rzą­dzić się sami, bo kil­ka razy pró­bo­wa­li­śmy i zawie­dli­śmy, jak­by tym, któ­rzy potra­fią, uda­ło się to za pierw­szym razem” – brzmi jak opi­nia doj­rza­łe­go poli­to­lo­ga? Otóż nie, to zda­nie z debiu­tanc­kiej (!) powie­ści nige­ryj­skiej pisar­ki.

Fioletowy hibiskus

Piszę o „Fio­le­to­wym hibi­sku­sie” w dzia­le „książ­ki o Afry­ce”, a to aku­rat jed­na z tych ksią­żek, dla któ­rych Afry­ka jest tyl­ko pre­tek­stem. Ta histo­ria mogła­by mieć miej­sce wszę­dzie. Sza­no­wa­ny oby­wa­tel, dobry chrze­ści­ja­nin i nobli­wy czło­nek swej spo­łecz­no­ści w domu jest tyra­nem i katem dla rodzi­ny. „Wszyst­ko zaczę­ło się psuć od chwi­li, gdy mój brat, Jaja, nie przy­stą­pił do komu­nii i Tata rzu­cił w nie­go cięż­kim msza­łem, tłu­kąc figu­ryn­ki na eta­żer­ce” – brzmi pierw­sze zda­nie powie­ści.

Żeby mnie przytulił

Kam­bi­li ma 15 lat i wraz z bra­tem żyją w luk­su­sie z zastra­szo­ną mamą i prze­mo­co­wym ojcem. Brat się jaw­nie bun­tu­je. „Bunt Jaja był jak eks­pe­ry­men­tal­ny hibi­skus cio­ci: wyjąt­ko­wy i pach­ną­cy nut­ką wol­no­ści”. Kam­bi­li musi do nie­go doro­snąć. Musi zna­leźć w sobie nie­praw­do­po­dob­ną siłę, by w ogó­le dostrzec, jak jed­no­cze­śnie rzą­dzą nią i miłość, i nie­na­wiść do wła­sne­go ojca: „Chcia­łam, żeby był ze mnie dum­ny. Pra­gnę­łam, żeby poło­żył rękę na mojej gło­wie i powie­dział, że wypeł­niam Boży zamysł. Żeby moc­no mnie objął, przy­tu­lił i powie­dział, że od tego, kto dużo dosta­je, dużo się wyma­ga”.

Dlaczego ulegacie grzechowi?

„Powo­li roz­piął pas, taki gru­by, z kil­ku warstw brą­zo­wej skó­ry, z gład­ką skó­rza­ną klam­rą. Naj­pierw ude­rzył Jaja w bark. Gdy ude­rzył ponow­nie, Mama pod­nio­sła rękę i tra­fił ją w ramię. Ja dosta­łam w ple­cy. Skó­rza­ny pas ze świ­stem prze­ci­nał powie­trze, a my nie odsu­nę­li­śmy się dalej niż na dwa kro­ki. Wresz­cie pas znie­ru­cho­miał i tata spu­ścił gło­wę. Skur­czy­ła mu się twarz, opa­dły powie­ki.

– Dla­cze­go ule­ga­cie grze­cho­wi? – spy­tał. – Dla­cze­go tak go lubi­cie?”.

Rodzi­na szu­ka siły, by się odsu­nąć, a w tym cza­sie Nige­ria prze­ży­wa zamach sta­nu i bru­tal­ną zwie­ru­chę poli­tycz­ną.

Wstrzą­sa­ją­ca książ­ka.

Była zupełnie inna niż ja

W cza­sie wykła­du mistrzow­skie­go w trak­cie kra­kow­skie­go Festi­wa­lu Con­ra­da Adi­chie opo­wia­da­ła o swo­im dzie­cię­cym zafa­scy­no­wa­niu wia­rą i tym, że wia­ra powo­du­je czy­ny. Mówi­ła, że „Fio­le­to­wy hibi­skus” jest wła­śnie o tym pra­gnie­niu. Wspo­mi­na­ła, że jako dziec­ko pyta­ła o wia­rę rodzi­ców czy księ­dza w kon­fe­sjo­na­le, ale już jako nasto­lat­ka pyta­ła ina­czej. Pyta­ła, bo chcia­ła zro­zu­mieć.

O swo­jej boha­ter­ce mówi: „Ta nasto­lat­ka była zupeł­nie inna niż ja w jej wie­ku, ale bar­dzo chcia­łam ją poznać”.

Chi­ma­man­da Ngo­zi Adi­chie, Fio­le­to­wy hibi­skus, Amber, 2004

Nagro­da: Wome­n’s Pri­ze for Fic­tion; wie­le nomi­na­cji, w tym do nagro­dy Booke­ra

8/10

Wykład mistrzow­ski pisar­ki w cza­sie festi­wa­lu Con­ra­da moż­na zoba­czyć tutaj:

Wykład Mistrzow­ski 2019 | Chi­ma­man­da Ngo­zi Adi­chie

📚 Jest nige­ryj­ską pro­za­icz­ką i dra­ma­to­pi­sar­ką. Za swo­ją dru­gą książ­kę, Połów­kę żół­te­go słoń­ca (2006), otrzy­ma­ła Oran­ge Pri­ze, a jej Ame­ri­ca­nah (2013) zosta­ła nagro­dzo­na Natio­nal Book Cri­tics Circ­le Award i zna­la­zła się wśród dzie­się­ciu naj­lep­szych ksią­żek roku według „New York Times”. Jej tek­sty były tłu­ma­czo­ne na ponad trzy­dzie­ści języ­ków i uka­za­ły się w takich cza­so­pi­smach, jak „New Yor­ker”, „Gran­ta” czy „The Finan­cial Times”. 👉 Zwy­cza­jo­wo w trak­cie Gali Nagro­dy Con­ra­da mamy oka­zję wysłu­chać jed­ne­go Wykła­du Mistrzow­skie­go. Ubie­gło­rocz­ne wyda­rze­nie było wyjąt­ko­we, bowiem na sce­nie oprócz Mariu­sza Szczy­gła poja­wi­ła się tak­że Chi­ma­man­da Ngo­zi Adi­chie! Pole­ca­my! :)-----------------------------📚 Chi­ma­man­da Ngo­zi Adi­chie is a pro­sa­ist and dra­ma­tist from Nive­ria. She was awar­ded the Oran­ge Pri­ze for her second novel Half of a Yel­low Sun (2006), whi­le her Ame­ri­ca­nah won the Natio­nal Book Cri­tics Circ­le Award and was listed in The New York Times’ top ten books of the year. Her wri­tings have been trans­la­ted into over thir­ty lan­gu­ages and have been publi­shed in maga­zi­nes such as The New Yor­ker, Gran­ta and The Finan­cial Times👉 As usu­al, we will hear a Masterc­lass lec­tu­re during the Con­rad Award Gala. Last year’s event was extra spe­cial: Mariusz Szczy­gieł was joined on sta­ge by none other than Chi­ma­man­da Ngo­zi Adi­chie!

Opu­bli­ko­wa­ny przez Con­rad Festi­val Pią­tek, 10 kwiet­nia 2020

Podziel się:

Skoro nogi Cię tu przyniosły, to idź krok dalej i wesprzyj naszą pomoc Afryce :)

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on print
Wydrukuj
konrad_piskala_dryland

To nie były nasze wojny

„W Soma­lii wszyst­ko wyda­rza się wcze­śniej. Mał­żeń­stwo, dzie­ci, pierw­sza pra­ca, woj­na i śmierć”.

Wojciech_Jagielski,_portret_by_Mikolaj_Dlugosz

Bez nas zginą

Odkąd spo­tka­łem przed laty dok­to­ra Mukwe­ge, sądzi­łem, że nada­wał­by się zna­ko­mi­cie na boha­te­ra opo­wie­ści, w któ­rej dobro zwy­cię­ża zło.

Linda_polman_karawana_kryzysu

Woda samolotami do Afryki?

„Dofi­nan­so­wu­je­cie swo­ich rol­ni­ków upra­wia­ją­cych baweł­nę, a potem dostar­cza­cie nam zno­szo­ną odzież – powie­dział jeden z sene­gal­skich eko­no­mi­stów rol­nic­twa na temat akcji zbie­ra­nia odzie­ży dla bied­nych kra­jów w kra­jach boga­tych”. To zda­nie było inspi­ra­cją dla naszych fun­da­cyj­nych warsz­ta­tów dla mło­dzie­ży: „Jak mądrze poma­gać Afry­ce?”.

2 Responses

  1. W opo­wie­dzia­nej przez Chi­ma­man­dę Ngo­zi Adi­chie histo­rii naj­bar­dziej prze­ra­ża­ją­ca jest jej uni­wer­sal­ność. Nie­ste­ty, ale tego typu “kato­ta­ci” żyją pod każ­dą sze­ro­ko­ścią geo­gra­ficz­ną.

    1. Dokład­nie tak. A Adi­chie ser­wu­je nam tak uni­wer­sal­ną opo­wieść jako swój debiut:) Nie­sa­mo­wi­ta kobie­ta:)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.