Blog Afrykański Kawałek Afryki

Wciąż próbują utopić słońce

19 stycznia 2022

Czegoś takiego nie wymyśli się nawet w najśmielszych snach – mówi córka zaginionego muzyka. A widz razem z nią powtarza: „to niewiarygodne!” – gdy następuje kolejny niemożliwy zwrot akcji. A to wszystko w filmie dokumentalnym! Przy okazji pełnego ciepła i optymizmu dokumentu widz dostaje też sporą porcję wiedzy o RPA w czasach apartheidu.

sugarman-film

Sixto Rodriguez mimo nieprzeciętnego talentu w rodzimych Stanach Zjednoczonych sprzedał mniej niż 10 płyt. Po drugiej płycie piosenkarz zapadł się pod ziemię. Były to lata ’70. Tymczasem w izolowanej przez apartheid Republice Południowej Afryki jego utwory są słuchane, znane na pamięć, przegrywane domowymi sposobami. Wszyscy je śpiewają. W ciągu 10-20 lat mogło się tam sprzedać pół miliona płyt.

Nagrodzony Oscarem dokument przedstawia historię specyficznego śledztwa, które ma wyjaśnić, skąd taka popularność tak niepopularnego muzyka. Natomiast to, do czego prowadzi to dociekanie, to już zupełnie inna historia. niewiarygodna:)

Sixto_Rodriguez
Sixto Rodriguez, fot. B0rder/Wikimedia Commons

Na drugim końcu świata ludzie zakochali się w muzyku. Był tu bardziej popularny niż Rolling Stones. „W RPA stał się ścieżką dźwiękową naszego życia” – wspominają bohaterowie filmu.

Pozwolił nam inaczej myśleć

Gdy RPA ogarnia wrzenie, Rodriguez staje się bardem zmian. W filmie słyszymy: „każda rewolucja potrzebuje hymnu, a w RPA to właśnie album Cold Fact uwolnił nasze umysły i pozwolił nam inaczej myśleć””. Teksty Sixto były inspiracją dla dopiero co powstającej opozycji: „This system’s gonna fall soon, to an angry young tune; And that’s a concrete cold fact” („Ustrój wkrótce upadnie, jak głoszą młodzi gniewni; I to jest konkretny suchy fakt”).

Apartheid skutecznie izolował RPA. „Nie mieliśmy nawet telewizji – mówią bohaterowie dokumentu. – Bo telewizja była komunistyczna. Wszystko ograniczano, cenzurowano. A tu nagle gość wjeżdża z taką piosenką. I stał się ikoną buntownika”.

Sixto-Diaz-Rodriguez
fot. Luke Winterton/Wikimedia Commons

Oddzielały nas od świata zamknięte drzwi

Mimo że stał się ikoną, nic o nim nie było wiadomo. Dosłownie nic. Ludzie znali jedynie jego nazwisko i zdjęcie w ciemnych okularach, zamieszczone na płycie. Izolacja RPA to cenzura, zakaz koncertowania poza granicami kraju. „Oddzielały nas od świata zamknięte drzwi” – słyszymy w filmie. Za krytykę władz szło się na 3 lata do więzienia.

Film na przykładzie osoby Sixto Rodrigueza świetnie pokazuje stopień kontroli i cenzury apartheidu. Ale trzeba pamiętać, że świat także izolował RPA. Wspólnota międzynarodowa nie tylko potępiała apartheid, widząc w nim zbrodnię przeciw ludzkości, ale wprowadzała też bardzo konkretne sankcje. W 1973 ONZ uchwaliło konwencje przeciw apartheidowi. Z RPA wycofywano inwestycje. Nakładano embarga – w tym to najbardziej dotkliwe: na ropę naftową w 1987 r. Zrywano stosunki handlowe i zobowiązania podatkowe. Południowoafrykańskich sportowców wykluczano z olimpiad (tę decyzję Nelson Mandela nazwie potem: „przywracającą nadzieję”), z mundiali i innych wielkich imprez.

Podobny stopień kontroli miał miejsce w kulturze, dlatego ta niewiarygodna historia mogła w ogóle się wydarzyć… Koniecznie oglądnijcie!

Sugar Man, reż. Malik Bendjelloul, Wielka Brytania, Szwecja, 2012, dokumentalny

10/10

Jego teksty to poezja, w moim przekonaniu lepsza od Boba Dylana czy Jima Morrisona. Posłuchajcie utworu „Cause”:

Cause I lost my job two weeks before Christmas

And I talked to Jesus at the sewer

And the Pope said it was none of his God-damned business

While the rain drank champagne

My Estonian Archangel came and got me wasted

Cause the sweetest kiss I ever got is the one I’ve never tasted

Oh but they’ll take their bonus pay to Molly McDonald,

Neon ladies, beauty is that which obeys, is bought or borrowed

Cause my heart’s become a crooked hotel full of rumours

But it’s I who pays the rent for these fingered-face out-of-tunersand

I make 16 solid half hour friendships every evening

Cause your queen of hearts who is half a stone

And likes to laugh alone is always threatening you with leaving

Oh but they play those token games on Willy Thompson

And give a medal to replace the son of Mrs. Annie Johnson

Cause they told me everybody’s got to pay their dues

And I explained that I had overpaid them

So overdued I went to the company store

and the clerk there said that they had just been invaded

So I set sail in a teardrop and escaped beneath the doorsill

Cause the smell of her perfume echoes in my head still

Cause I see my people trying to drown the sun

In weekends of whiskey sours

Cause how many times can you wake up in this comic book and plant flowers?

Podziel się:

Skoro nogi Cię tu przyniosły, to idź krok dalej i wesprzyj naszą pomoc Afryce :)

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on print
Wydrukuj
zajawka-invictus-film

Przebaczenie uwalnia duszę

Weźcie swoje maczety i pistolety i wrzućcie je do morza – mówi uwolniony po 28 latach więzienia Nelson Mandela. Jako nowo wybrany prezydent stawia sobie cel: narodowe pojednanie. Pomóc ma w tym… rugby.

cyklony madagaskar

Uratowała nas szarańcza

Trzeci w tym roku cyklon uderzył w Madagaskar. Równolegle z cyklonami Ana, Batsirai i Emnati, powodującymi dramatyczne powodzie, panuje – już wieloletnia – susza na południu wyspy.

city-of-joy-netflix

Nikt nie chce, by to się skończyło

„Po tym, co przeszłyśmy, wciąż jest jeszcze życie” – mówią kongijskie kobiety, które w centrum City of Joy z wojennych ofiar zmieniają się w silne liderki swoich społeczności.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.